Wycieczki szkolne a nowa podstawa programowa to temat, który będzie wracał coraz częściej w rozmowach nauczycieli, dyrektorów i rodziców. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało 12 marca 2026 roku o podpisaniu rozporządzeń dotyczących nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego i szkoły podstawowej oraz zmian w ramowych planach nauczania. Z komunikatu MEN i treści podpisanych rozporządzeń wynika, że od roku szkolnego 2026/2027 szkoły podstawowe mają stopniowo przechodzić na model mocniej nastawiony na praktykę, kompetencje, współpracę i projekty. Dla organizatorów wycieczek szkolnych to bardzo ważny sygnał.
Stan na 18 marca 2026: MEN podało, że rozporządzenia zostały podpisane i skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw, z przewidywaną publikacją około 20 marca 2026. Dlatego warto mówić dziś o kierunku zmian i o tym, jak szkoły mogą się do nich przygotować.
Co podpisało MEN i od kiedy zmiany mają wejść do szkół?
Nowa podstawa programowa od 1 września 2026
Z oficjalnego komunikatu MEN wynika, że nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego ma obowiązywać od 1 września 2026 roku. W przypadku szkoły podstawowej wdrażanie ma być stopniowe: od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV, a w kolejnych latach także w następnych klasach. W zakresie przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa nowa podstawa ma wejść od roku szkolnego 2027/2028 w klasie VIII.
Które klasy obejmą zmiany jako pierwsze
Podpisane rozporządzenia przewidują, że najpierw zmiany obejmą klasy I i IV szkoły podstawowej. Jednocześnie MEN zapowiedziało m.in. zwiększenie liczby godzin w edukacji wczesnoszkolnej, nowy przedmiot przyroda w klasach IV–VI, nowy przedmiot edukacja obywatelska w klasach VI i VII oraz zajęcia praktyczno-techniczne zamiast dotychczasowej techniki. W praktyce oznacza to jeszcze większy nacisk na działanie, doświadczenie i naukę w realnym środowisku.
Dlaczego nowe przepisy są ważne dla wycieczek szkolnych?
Wycieczka przedmiotowa nadal ma mocną podstawę prawną
To, co najważniejsze dla nauczyciela, brzmi bardzo konkretnie: szkoły mogą organizować krajoznawstwo i turystykę, a rozporządzenie w sprawie wycieczek szkolnych wprost wskazuje na wycieczki przedmiotowe jako formę uzupełniania programu nauczania w ramach jednego lub kilku przedmiotów. Szkoły mogą też współdziałać ze stowarzyszeniami i innymi podmiotami, których przedmiotem działalności jest krajoznawstwo i turystyka. To ważna podstawa dla współpracy z doświadczonym organizatorem wyjazdów szkolnych.
Tydzień projektowy i nauka poza klasą
W podpisanym tekście zmian do ramowych planów nauczania pojawia się też tydzień projektowy w klasach IV–VIII szkoły podstawowej. Przepisy przewidują, że przez 5 dni uczniowie mają realizować międzyprzedmiotowe projekty edukacyjne pod opieką nauczyciela, a efekty pracy mają być publicznie prezentowane. Obowiązkowe wdrażanie ma ruszać etapami od roku szkolnego 2027/2028, ale już w roku 2026/2027 szkoły będą mogły organizować taki tydzień projektowy fakultatywnie. Same przepisy nie nakazują wyjazdu, ale w praktyce bardzo wzmacniają sens nauki terenowej, edukacji poza klasą i programów łączących kilka obszarów jednocześnie. To jest wniosek wynikający z zestawienia nowych rozwiązań z obowiązującymi przepisami o wycieczkach szkolnych.
Jakie tematy wycieczek najlepiej wpisują się w nowe cele nauczania?
Przyroda, klimat i edukacja terenowa
MEN wskazało, że w nowej podstawie dla szkoły podstawowej treści nauczania przypisano również do sześciu modułów interdyscyplinarnych, w tym modułu klimatycznego i kultury. Do tego w klasach IV–VI ma pojawić się nowy przedmiot przyroda, a zajęcia przyrody mają być planowane co najmniej w blokach dwugodzinnych. To bardzo mocny argument za wycieczkami przyrodniczymi, terenowymi i warsztatowymi, w których uczniowie obserwują, badają, porównują i wyciągają wnioski w realnym środowisku.
Edukacja obywatelska, historia i kultura
W klasach VI i VII ma się pojawić edukacja obywatelska, która zastąpi dotychczasowy przedmiot wiedza o społeczeństwie w klasie VIII. To otwiera duże możliwości dla wycieczek do miejsc związanych z funkcjonowaniem państwa, samorządu, dziedzictwem historycznym i kulturą. Dobrze przygotowany wyjazd do Warszawy, Krakowa, Gdańska czy innego miasta z bogatą ofertą muzealną i historyczną może tu być realnym wsparciem dla nauczyciela, a nie tylko dodatkiem do lekcji.
Bezpieczeństwo, współpraca i kompetencje społeczne
Nowe rozwiązania podkreślają znaczenie kompetencji fundamentalnych i przekrojowych, takich jak współpraca, rozwiązywanie problemów, komunikacja, myślenie krytyczne i sprawczość. Dodatkowo w klasach IV–VIII część godzin z wychowawcą ma być przeznaczana na rozwijanie umiejętności bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń. Właśnie dlatego dobrze zaplanowana wycieczka szkolna może być narzędziem do ćwiczenia nie tylko wiedzy, ale też samodzielności, odpowiedzialności i działania w grupie.
Jak zorganizować wycieczkę szkolną zgodnie z przepisami?
Karta wycieczki i zgoda dyrektora
Obowiązujące rozporządzenie o krajoznawstwie i turystyce szkolnej jasno wskazuje, że zgodę na zorganizowanie wycieczki wyraża dyrektor szkoły, zatwierdzając kartę wycieczki. Do karty dołącza się listę uczniów z telefonami do rodziców. Program i organizację wyjazdu trzeba dostosować do wieku, zainteresowań, potrzeb, stanu zdrowia i możliwości uczniów.
Zgody rodziców i bezpieczeństwo uczniów
W przypadku ucznia niepełnoletniego zgoda rodziców na udział w wycieczce musi być wyrażona pisemnie. Jeśli wycieczka jest organizowana za granicą, szkoła ma dodatkowe obowiązki: dyrektor informuje organ prowadzący i organ nadzoru pedagogicznego, szkoła zawiera odpowiednie ubezpieczenie NNW i kosztów leczenia, a kierownik wycieczki lub co najmniej jeden opiekun musi znać język obcy na poziomie umożliwiającym porozumiewanie się w krajach tranzytowych i docelowym.
Co to oznacza w praktyce dla nauczyciela i dyrektora?
Najprościej mówiąc: dobrze zaplanowana wycieczka szkolna będzie jeszcze łatwiejsza do obrony merytorycznie. Już dziś przepisy pozwalają organizować wycieczki przedmiotowe i interdyscyplinarne. Nowe rozporządzenia dodatkowo wzmacniają znaczenie pracy praktycznej, bloków zajęć, projektów oraz integracji wiedzy z różnych obszarów. Dla nauczyciela to argument, że wyjazd nie jest „dniem poza szkołą”, ale przemyślanym narzędziem realizacji programu.
Jaką wycieczkę szkolną warto dziś wybrać?
Bardzo dobrym kierunkiem dla szkół podstawowych będzie dziś wycieczka przygotowana nie jako zwykłe zwiedzanie, ale jako program przedmiotowo-projektowy. Dla klas VI–VIII świetnie sprawdzi się np. 2-dniowa wycieczka do Warszawy łącząca naukę, historię, kulturę i edukację obywatelską. Dla klas IV–VI bardzo mocna będzie wycieczka przyrodniczo-projektowa, np. do Ojcowskiego Parku Narodowego, z elementami obserwacji, pracy w grupach i krótkiej prezentacji wyników. To są rekomendacje praktyczne wynikające z kierunku zmian wskazanego przez MEN.
Dlaczego warto zlecić przygotowanie takiego wyjazdu profesjonalnemu organizatorowi?
Dla nauczyciela najtrudniejsze zwykle nie jest samo znalezienie atrakcji, ale połączenie programu, logistyki, bezpieczeństwa i dokumentacji. Właśnie dlatego coraz większe znaczenie ma współpraca ze sprawdzonym organizatorem wycieczek szkolnych. Rozporządzenie pozwala szkołom współdziałać z podmiotami zajmującymi się krajoznawstwem i turystyką, a dobrze przygotowana oferta powinna uwzględniać nie tylko transport i bilety, ale też sens dydaktyczny wyjazdu.
Podsumowanie – co powinien zrobić nauczyciel już teraz?
Jeżeli planujesz wycieczki na rok szkolny 2026/2027, warto już dziś spojrzeć na nie nie tylko przez pryzmat atrakcji, ale także zgodności z programem nauczania. Nowa podstawa programowa i zmiany w planach nauczania idą w stronę większej praktyczności, interdyscyplinarności, projektów i kompetencji. To bardzo dobra wiadomość dla szkół, które chcą uczyć mądrze, nowocześnie i poza ławką.
Chcesz przygotować wycieczkę szkolną, którą łatwo uzasadnić przed dyrekcją i rodzicami? Skontaktuj się z Ecotravel. Przygotujemy program dopasowany do klasy, przedmiotu i celów nowej podstawy programowej.
Źródła redakcyjne
- Komunikat MEN z 12 marca 2026 o podpisaniu rozporządzeń dotyczących nowej podstawy programowej i zmian w ramowych planach nauczania.
- Treść podpisanego rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej.
- Treść podpisanego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, w tym regulacje dotyczące tygodnia projektowego i wdrażania zmian.
- Obowiązujące rozporządzenie z 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki.