Zielona szkoła przepisy 2026 to temat, który warto dziś śledzić szczególnie uważnie. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało 7 kwietnia 2026 r., że projekt zmian w rozporządzeniu w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży został skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Projekt ma zwiększyć bezpieczeństwo dzieci i młodzieży na koloniach i obozach, ale dla nauczycieli, dyrektorów i rodziców najważniejsze jest jedno: trzeba dobrze rozumieć, których wyjazdów te przepisy dotyczą bezpośrednio, a które nadal organizuje się na podstawie odrębnych zasad dla szkolnych wycieczek.
Projekt MEN 2026 – co dokładnie ma się zmienić?
Zakaz kąpieli nocnych i większy nacisk na bezpieczeństwo nad wodą
Najgłośniejsza propozycja w projekcie to jednoznaczny zakaz organizowania kąpieli nocnych. MEN zapowiada też, że kierownik wypoczynku będzie miał obowiązek dopilnować, aby uczestnicy korzystali z kąpieliska lub miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli wyłącznie w godzinach jego funkcjonowania określonych w regulaminie, a jeśli takie godziny nie są wskazane – tylko w porze dziennej. To jest ważne, bo obecnie obowiązujące przepisy wymagają już korzystania wyłącznie z wyznaczonych obszarów wodnych, w obecności ratownika wodnego i wychowawcy, a projekt wyraźnie idzie krok dalej i uszczelnia te zasady.
Kursy dla kierowników i wychowawców – online tylko częściowo
Projekt doprecyzowuje również zasady kursów dla kierowników i wychowawców wypoczynku. Według komunikatu MEN wykłady będzie można prowadzić online, ale tylko przy użyciu środków komunikacji elektronicznej zapewniających kontakt w czasie rzeczywistym i możliwość zabierania głosu przez uczestników. Zajęcia praktyczne nadal mają pozostać wyłącznie stacjonarne. To ważny sygnał dla rynku organizatorów wypoczynku: państwo nie odchodzi od elastyczności, ale mocniej pilnuje jakości przygotowania kadry.
Nowa karta kwalifikacyjna uczestnika wypoczynku
MEN proponuje też nowy wzór karty kwalifikacyjnej uczestnika wypoczynku. Z komunikatu wynika, że ma ona lepiej uwzględniać m.in. dietę, uczulenia, chorobę lokomocyjną, stałe leki i ich dawkowanie, choroby przewlekłe, okulary, soczewki, aparat ortodontyczny, a także potrzeby wynikające z problemów z wyrażaniem emocji, funkcjonowaniem w grupie, lęku wysokości czy lęku przed wodą. To może realnie pomóc organizatorowi bezpieczniej dobrać program i opiekę do potrzeb konkretnego dziecka. MEN przewidziało też przepis przejściowy dla kart przekazanych rodzicom przed wejściem w życie rozporządzenia na ferie letnie 2026 r.
Czy projekt dotyczy też zielonych szkół i wycieczek szkolnych?
Kiedy wyjazd jest „wypoczynkiem”, a kiedy szkolną wycieczką
Tu pojawia się najważniejsze rozróżnienie dla szkół. Z ministerialnych pytań i odpowiedzi wynika, że wypoczynek to co do zasady zorganizowana forma trwająca nieprzerwanie co najmniej 2 dni, z noclegiem lub bez noclegu, organizowana w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, m.in. jako kolonia, półkolonia, zimowisko, obóz czy biwak. Jednodniowy wyjazd nie podlega zgłoszeniu w bazie wypoczynku.
Jakie przepisy obowiązują szkołę w trakcie roku szkolnego
Z kolei obowiązujące rozporządzenie o krajoznawstwie i turystyce mówi wprost, że szkoły mogą organizować dla uczniów wycieczki w trakcie roku szkolnego, z wyjątkiem okresu ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej. Oznacza to, że typowa wycieczka szkolna, zielona szkoła lub wyjazd edukacyjny organizowany w ciągu roku szkolnego co do zasady podlega właśnie temu rozporządzeniu, a nie przepisom o wypoczynku dzieci i młodzieży. W praktyce więc projekt MEN najmocniej dotyczy kolonii, obozów, półkolonii i podobnych form wypoczynku organizowanych w okresach wolnych od zajęć szkolnych.
Co już dziś musi sprawdzić nauczyciel, dyrektor i rodzic?
Baza wypoczynku MEN i terminy zgłoszeń
Obecnie organizator wypoczynku zgłasza wypoczynek przez bazę wypoczynku, a zgłoszenie trafia do właściwego kuratora oświaty. Z ministerialnych informacji wynika też, że rodzice mogą w tej bazie sprawdzić wiarygodność organizatora. Terminy zgłoszeń są dziś jasne: zasadniczo najpóźniej 21 dni przed rozpoczęciem wypoczynku, a w przypadku półkolonii lub wypoczynku za granicą najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem; wyjątkowo, z przyczyn społecznych, możliwe jest zgłoszenie najpóźniej 7 dni przed startem.
Kadra, liczebność grup i bezpieczeństwo uczestników
Obowiązujące rozporządzenie wskazuje też podstawowe standardy organizacyjne. Na jednego wychowawcę nie może przypadać więcej niż 20 uczestników, a w grupie z dziećmi do 10. roku życia lub mieszanej z dziećmi do 10 lat – więcej niż 15. Kierownik odpowiada m.in. za plan pracy, bezpieczeństwo, realizację programu i opiekę nad uczestnikami, a wychowawca ma obowiązek znać karty kwalifikacyjne uczestników i zapewniać bezpieczeństwo grupie. To ważne, bo zanim nowe przepisy wejdą w życie, właśnie te zasady pozostają punktem odniesienia dla organizatorów i szkół.
Co ten projekt oznacza w praktyce dla organizatorów wyjazdów szkolnych?
Więcej odpowiedzialności za dokumentację i informacje o dziecku
Najważniejszy praktyczny wniosek jest prosty: nawet jeśli projekt nie dotyczy wprost każdej szkolnej wycieczki, to pokazuje wyraźny kierunek państwa – więcej bezpieczeństwa, dokładniejsza dokumentacja i lepsze rozpoznanie potrzeb uczestnika. Dyrektorzy i nauczyciele planujący zielone szkoły, obozy lub wakacyjne wyjazdy dla uczniów powinni więc już dziś pytać organizatora nie tylko o cenę i program, ale też o procedury bezpieczeństwa, sposób pracy kadry i zakres informacji zbieranych od rodziców. To jest wniosek wynikający z zestawienia projektu MEN z obecnie obowiązującymi zasadami organizacji wypoczynku.
Większe znaczenie procedur bezpieczeństwa
Drugi ważny wniosek dotyczy wody, terenu i codziennej organizacji dnia. Projekt bardzo wyraźnie akcentuje bezpieczeństwo nad wodą, a obecne przepisy już dziś wymagają korzystania z wyznaczonych obszarów wodnych przy obecności ratownika i wychowawcy. Dla organizatora to sygnał, że programy wyjazdów powinny być jeszcze czytelniej rozpisane, a rodzic powinien wiedzieć, kiedy i na jakich zasadach dzieci korzystają z kąpieli, atrakcji terenowych czy zajęć specjalnych.
Na co zwrócić uwagę w 2026 roku
Projekt zmian przepisów o wypoczynku dzieci i młodzieży nie oznacza jeszcze nowego obowiązującego stanu prawnego, ale już dziś warto go traktować jako ważny sygnał dla szkół i organizatorów. MEN chce mocniej uporządkować bezpieczeństwo nad wodą, zasady szkolenia kadry i zakres informacji o potrzebach uczestników. Jednocześnie standardowe wycieczki szkolne w trakcie roku szkolnego nadal organizuje się na podstawie odrębnego rozporządzenia o krajoznawstwie i turystyce. Dla nauczyciela i dyrektora najrozsądniejsze podejście na 2026 rok jest więc takie: rozróżniać wycieczkę szkolną od wypoczynku, śledzić konsultowany projekt i wybierać organizatora, który umie bezpiecznie połączyć program, dokumentację i opiekę.
Planujesz zieloną szkołę, obóz lub wyjazd szkolny z noclegiem? Skontaktuj się z Ecotravel – przygotujemy program, dokumentację i organizację wyjazdu tak, aby były bezpieczne, czytelne dla dyrekcji i zrozumiałe dla rodziców.
Źródła
- Ministerstwo Edukacji Narodowej, komunikat z 7 kwietnia 2026 r. o projekcie zmian przepisów w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży.
- MEN, pytania i odpowiedzi w sprawie organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży.
- MEN, informacje o bazie wypoczynku.
- Rozporządzenie MEN z 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży.
- Rozporządzenie MEN z 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki.